Dostałem odpowiedz od Energii (wskazali że mam na działce słup transformatorowy, linie napowietrzną oraz słup przesyłowy czas w jakim było to podłączone rok 1990):
W odniesieniu do ewentualnego przedstawienia dokumentów potwierdzających wieloletnie istnienie urządzeń informujemy, że:
dokumentacja techniczna, projektowa i powykonawcza podlega archiwizacji zgodnie z przepisami dotyczącymi narodowego zasobu archiwalnego oraz wewnętrznymi instrukcjami kancelaryjno-archiwalnymi,
większość dokumentów związanych z budową i eksploatacją urządzeń energetycznych posiada kategorię archiwalną B, co oznacza obowiązek przechowywania ich przez ściśle określony czas, najczęściej do 25 lat,
po upływie tego okresu dokumenty podlegają procedurze brakowania, czyli komisyjnego usunięcia z zasobu archiwalnego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zatwierdzonym jednolitym rzeczowym wykazem akt.
W konsekwencji dokumentacja dotycząca inwestycji zrealizowanych kilkadziesiąt lat temu może nie znajdować się już w zasobach przedsiębiorstwa. Brak dokumentów archiwalnych nie wpływa jednak na ważność decyzji administracyjnych ani na legalność posadowienia urządzeń, które zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi wówczas procedurami.
Wskazujemy również, że część dokumentacji formalno-prawnej związanej z procesem inwestycyjnym, uzgodnieniami administracyjnymi oraz wewnętrznymi procedurami przedsiębiorstwa stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Dokumenty te mogą zawierać informacje dotyczące organizacji procesów, zasad funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz elementów infrastruktury krytycznej. Z tego względu przedsiębiorstwo nie ma możliwości udostępnienia pełnego zakresu dokumentów osobom trzecim.
W związku z ewentualnym złożeniem wniosku roszczeniowego informujemy, że wniosek ten zostanie rozpatrzony negatywnie z następującym uzasadnieniem:
Stanowisko przedsiębiorstwa
Utrzymujemy stanowisko, że w świetle ugruntowanej i jednolitej wykładni przepisów art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, wyrażonej w orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie zaszły zmiany uzasadniające zaniechanie powoływania się przez przedsiębiorstwo na nabycie służebności gruntowej na potrzeby urządzeń przesyłowych przez zasiedzenie.
Orzecznictwo Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy w sposób zasadniczo jednolity akceptuje możliwość nabycia przez zasiedzenie zarówno służebności gruntowej na potrzeby urządzeń przesyłowych, jak i służebności przesyłu z doliczeniem okresu posiadania nieruchomości w zakresie służebności przed dniem 3 sierpnia 2008 r.
W orzecznictwie SN pojawia się pogląd alternatywny, jednak jest on mniejszościowy i określany przez SN jako odosobniony (por. postanowienia: I CSK 616/22, II CSK 156/24, I CSK 511/24, I CSK 1030/24).
Do chwili obecnej Sąd Najwyższy nie zmienił swojego stanowiska, w kilkunastu orzeczeniach wydanych w 2025 r. zdecydowanie podtrzymał dotychczasową linię orzeczniczą (por. m.in. I CSK 576/25, I CSK 1419/25, I CSK 1364/25, I CSK 42/24, I CSK 3934/24, II CSKP 111/23, I CSK 758/24, I CSK 3416/23, I CSK 3650/24, I CSK 1864/23).
Rola Sądu Najwyższego
Przypominamy, że Sąd Najwyższy w zakresie prawa rzeczowego jest organem uprawnionym do wykładni przepisów powszechnie obowiązującego prawa oraz do zapewniania jednolitości orzecznictwa, co wynika z art. 183 ust. 1 Konstytucji oraz ustawy o Sądzie Najwyższym.
Uwagi dotyczące orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego
Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 2 grudnia 2025 r. w sprawie P 10/16, który neguje możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej na potrzeby urządzeń przesyłowych przed 3 sierpnia 2008 r., nie powoduje istotnej zmiany stanu prawnego uzasadniającej odstąpienie od dotychczasowego stanowiska Spółki.
Zdaniem przedsiębiorstwa wyrok ten został wydany z przekroczeniem kompetencji Trybunału, a postępowanie w sprawie P 10/16 powinno zostać umorzone, analogicznie jak wcześniejsze postępowania (m.in. P 7/17) – na co wskazywały zdania odrębne niektórych sędziów Trybunału.
Ponadto wyrok TK stoi w sprzeczności z postanowieniem sygnalizacyjnym TK z dnia 17 października 2018 r. w sprawie S 5/18, w którym wskazano, że ostateczne rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych powinno nastąpić na drodze ustawodawczej.
Zwracamy uwagę, że wyrok TK nie odnosi się do służebności przesyłu i możliwości jej nabycia przez zasiedzenie z doliczeniem okresu posiadania nieruchomości w zakresie odpowiadającym temu prawu przed 3 sierpnia 2008 r.
Dodatkowo orzeczenia TK obowiązują od daty ich publikacji w Dzienniku Urzędowym; na dzień sporządzenia niniejszego pisma orzeczenie P 10/16 nie zostało opublikowane i nie stanowi podstawy prawnej do zmiany stanowiska przedsiębiorstwa.
Interes publiczny i ochrona infrastruktury
Budowa i eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych służy celom ogólnospołecznym i podlega ochronie prawnej. Instalacje elektroenergetyczne stanowią element infrastruktury krytycznej państwa; ich awaria może paraliżować funkcjonowanie gospodarki i życia codziennego.
Prawo własności, choć podlega silnej ochronie, nie ma charakteru absolutnego i może być ograniczane w interesie publicznym. Ograniczenia te wynikają m.in. z zasad współżycia społecznego oraz z regulacji ustawowych (ustawy z 1950 r., 1958 r., 1997 r.). Zasada ta znajduje odzwierciedlenie także w art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka oraz w orzecznictwie krajowym (por. uchwała SN z 28 lutego 2002 r., III CZP 1/02).
Wniosek
Wobec braku opisanych zmian w systemie prawa oraz utrzymania ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, przedsiębiorstwo podtrzymuje stanowisko dotyczące nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej na potrzeby urządzeń przesyłowych oraz służebności przesyłu. W konsekwencji nie zachodzi konieczność ustanawiania służebności przesyłu w rozumieniu art. 305 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, a roszczenia oparte na rzekomym bezprawnym korzystaniu z nieruchomości uznajemy za bezzasadne.
Super że sami wszystko opisali, sprawdzili i wyciągniete są wnioski :-).